"જો પાપો અને પુણ્યના ફળ નરક અને સ્વર્ગમાં ભોગવવા પડે છે, તો પૃથ્વી પર કયા કાર્યો ભોગવવા પડે છે?"
"જો પાપો અને પુણ્યના ફળ નરક અને સ્વર્ગમાં ભોગવવા પડે છે, તો પૃથ્વી પર કયા કાર્યો ભોગવવા પડે છે?"
પ્રસ્તાવના
હિંદુ ધર્મશાસ્ત્રો મુજબ, મનુષ્ય જીવન એ કર્મક્ષેત્ર છે – અહીં આપણે જે પણ કર્મ કરીએ છીએ તેનું ફળ અમુક સંજોગોમાં તરત મળે છે, જ્યારે કેટલાક કર્મોનાં ફળો જીવ ગયા પછી સ્વર્ગ કે નરકમાં ભોગવવા પડે છે. પણ પ્રશ્ન એ છે કે પૃથ્વી પર કયા કર્મો ભોગવવા પડે છે? શું દરેક કાર્યનું ફળ મૃત્યુ પછી જ મળે છે?
આ લેખમાં આપણે વિચારીશું કે પૃથ્વી એટલે કે આજના જીવનમાં કયા પ્રકારના કર્મો આપણું ભવિષ્ય નિર્ધારિત કરે છે અને કયા કાર્યો તત્કાલ ભોગવવા પડે છે.
1. કર્મનું સિદ્ધાંત: પાપ, પુણ્ય અને કર્મફળ
હિંદુ ધર્મમાં ત્રણ પ્રકારના કર્મ માનવામાં આવે છે:
-
સંચિત કર્મ – પાશાના જન્મોમાં ભેગા કરેલા કર્મો.
-
પ્રારબ્ધ કર્મ – આજના જન્મમાં ભોગવવા માટે તૈયાર થયેલા કર્મો.
-
ક્રિયમાણ કર્મ – આજના જીવનમાં કરાયેલા નવા કર્મો, જે ભવિષ્ય ઘડે છે.
અતએવ, પૃથ્વી પર જે પણ ઘટે છે તે સમગ્ર રીતે મનુષ્યના કર્મો પર આધારિત છે. પાપ અને પુણ્ય મૃત્યુ પછીના ભોગ માટે હોય છે, પણ પૃથ્વી પર જીવી રહ્યા છીએ ત્યાં સુધી ઘણા કાર્યો છે જેમનું ફળ અહીં તરત ભોગવવાનું હોય છે.
2. પૃથ્વી પર ભોગવાતા કર્મો: તત્કાલ અને ધીરે ફળ આપતા
કેટલાક કર્મો એવું તરત જ ફળ આપે છે કે માણસ કહેશે – "હું જે કર્યું તેનું ફળ તુરંત જ મળ્યું". જેમ કે:
(1) વાણી અને વલણના કર્મો:
જેમ કે કોઈને અપમાન આપવું, ગુસ્સે થવું, વ્યંગ્ય બોલવું – આવી વાણીએ સામેવાળાને દુઃખી કરે છે અને એ વ્યક્તિ આપણાથી દૂર થઈ જાય છે. આવા કર્મોનું ફળ પૃથ્વી પર તત્કાલ મળે છે – લોકો સંબંધ તોડે છે, આપણે એકલા રહી જઈએ છીએ.
(2) દયા કે નિર્દયતાના કર્મો:
-
કોઈ જરૂરીયાતમંદને મદદ કરવી, અનાજ આપવું, લોહીદાન કરવું – આવું કરવાથી પૃથ્વી પર આનંદ, શાંતિ અને માનસિક સંતોષ મળે છે.
-
નિર્દયતાથી પક્ષી, પ્રાણી કે માનવ સાથે દુર્વ્યવહાર કરવાથી અંતરાત્મા તુરંત દુઃખી થાય છે, પરિણામે મનમાં અશાંતિ રહે છે.
(3) ચોરી, છેતરપિંડી, લાંચ વગેરેના પાપ કર્મો:
જો કોઈ ભ્રષ્ટાચાર કરે, ખોટું બોલે, છેતરપિંડી કરે, તો તેનું પરિણામ પૃથ્વી પર મળે છે – સામાજિક પ્રતિષ્ઠા ગુમાય છે, કાયદાકીય કાર્યવાહી થાય છે. એવા લોકો અમુક સમયે તો પકડી લઈએ છે, અને આપણી નજર સામે ફળ ભોગવે છે.
3. પૃથ્વી પરના શુભ કર્મોનું ફળ:
(1) શિક્ષા અને જ્ઞાનદાન:
જે લોકો બીજાને શિક્ષા આપે છે, માર્ગદર્શન આપે છે, એવું જ્ઞાન કદી વ્યર્થ ન જાય. પૃથ્વી પર જ તેમને માન, શ્રદ્ધા અને સંતાનમાં પ્રગતિનું ફળ મળે છે.
(2) વૃદ્ધો અને માતા-પિતા સેવા:
માતા-પિતાની સેવા કરવાથી પૃથ્વી પર સુખદ જીવન મળે છે. સંસ્કારોથી ભરેલું ઘર, સંતાનોમાં પ્રેમ અને સમૃદ્ધિ વધે છે.
(3) આત્મ-વિશ્વાસ અને શ્રમ:
મહેનત કરવાથી પરિણામ હંમેશાં પૃથ્વી પર જ દેખાય છે. જેમ કે વિદ્યાર્થી પરિક્ષામાં મહેનત કરે તો પરિણામ તત્કાલ મળે છે. આ કર્મો સ્વર્ગ કે નરક સુધી રાહ ન જુવે.
4. કેટલાક કર્મો પૃથ્વી પર અને મૃત્યુ પછી બંને જગ્યાએ ફળ આપે છે:
આવું ઘણાં વખત થાય છે કે અમુક કર્મો પૃથ્વી પર તો ચોક્કસ અસર કરે છે પણ તેનું અંતિમ ફળ મૃત્યુ પછી નક્કી થાય છે.
ઉદાહરણ:
-
ભક્તિ અને ભગવાનની આરાધના: આ કર્મોથી વ્યક્તિને પૃથ્વી પર શાંતિ, સંતોષ અને ધીરજ મળે છે. પરંતુ મૃત્યુ પછી મુક્તિ કે સ્વર્ગ પણ મળે છે.
-
અહંકાર અને ઈર્ષ્યા: પૃથ્વી પર દુશ્મનિ, દુઃખ અને તનાવ મળે છે. મૃત્યુ પછી પણ આવા કર્મોનું ફળ ભોગવવું પડે.
5. પૃથ્વી પર કરાયેલા કર્મોના દૈનિક ઉદાહરણો:
| ક્રમાંક | કર્મ | પૃથ્વી પર પરિણામ |
|---|---|---|
| 1 | સત્ય બોલવું | વિશ્વાસ મેળવે છે |
| 2 | ખોટું બોલવું | શ્રદ્ધા ગુમાય છે |
| 3 | નિષ્ઠાથી કામ કરવું | પ્રમોશન, માન |
| 4 | પીઠ પાછળ નિંદા કરવી | સંબંધ તૂટે છે |
| 5 | બીજાને પ્રોત્સાહન આપવું | પ્રેમ અને સમર્થન મળે છે |
| 6 | ગુસ્સે થવું | નકારાત્મકતા વધે છે |
| 7 | ધ્યાન અને સાધના કરવી | આંતરિક શાંતિ મળે છે |
6. કર્મોની ઘડતર શક્તિ – જીવન રૂપાંતર માટે:
જેમ આપણે બીજ રોપીએ છીએ અને પાણી આપીએ છીએ, તેમ દરેક કરેલું કાર્ય પૃથ્વી પર ભાવિ ઘડે છે.
-
અહંકારથી જીવવાનું પરિણામ: અંતે એકલતા, નિષ્ફળતા.
-
સહનશીલતા અને માફી આપવાનું પરિણામ: સંબંધો સારા બને છે.
-
ધાર્મિક કર્મો અને યાત્રા: માનસિક શાંતિ, સમાજમાં માન અને ભવિષ્યમાં સુધારેલ જન્મ.
7. પૃથ્વી પર કર્મ ભોગવવાના કારણો શું છે?
-
આ મનુષ્ય શરીર કર્મક્ષેત્ર છે: સ્વર્ગ કે નરક ભોગ ક્ષેત્ર છે.
-
ઈશ્વર વ્યક્તિને મોકો આપે છે: પોતાના કરેલા પાપ-પુણ્ય સુધારવા માટે.
-
અહીં અભ્યાસ અને પરિક્ષા છે: એટલે પરિણામ પણ અહીં મળે છે.
8. જીવનના તબક્કાઓ પ્રમાણે પૃથ્વી પરના કર્મો:
(1) બાળપણ:
-
સત્કાર્ય, સંસ્કાર, ઈમાનદારી શીખવી – ભવિષ્ય માટે પાયો મજબૂત બને છે.
-
દુશ્મનાવાળા સંસ્કાર – પુખ્તાવસ્થામાં દુઃખ.
(2) યુવાની:
-
પુણ્ય કર્મો, સેવા, ભણતર, સદાચરણ – સમાજમાં ઊંચો સ્થાન.
-
પાપ કર્મો – વ્યસન, લાલચ, દુર્વ્યવહાર – પૃથ્વી પર જ જીવન બરબાદ થાય છે.
(3) વૃદ્ધાવસ્થા:
-
જો યુવાનીમાં સદ્કર્મ હોય, તો વૃદ્ધાવસ્થામાં સંતાનથી પ્રેમ, આરામ અને શાંતિ મળે છે.
-
જો પાપ કર્મ હોય તો એકલતા, રોગ અને નિરાધારતા ભોગવવી પડે છે.
9. શું દરેક કર્મનો ફળ પૃથ્વી પર જ મળે છે?
નહીં, દરેક કર્મનો ફળ તરત નથી મળતું. કેટલીકવાર આપણું પુણ્ય સંગ્રહ થાય છે અને જીવનમાં કોઈ મોટું દુઃખ ટળી જાય છે એ આપણી ભૂતકાળની સેવા હોઈ શકે છે. પણ એવું પણ થાય છે કે અમુક પાપ-પુણ્યનું ફળ મૃત્યુ પછી જ ભોગવવાનું હોય છે.
10. નિષ્કર્ષ: પૃથ્વી – કર્મ ભોગનું તટસ્થ મંચ
"ન રણે નિર્ધારિત છે વિજય, ન નરકે પાપનો અંત,
કર્મ છે ઈશ્વર જે ભોગાવે પૃથ્વી પર અંતઃકરણે સંત."
પૃથ્વી પર જીવતો માનવ પળે પળ કર્મ કરે છે – તે સત્ય છે કે કેટલાક પાપોનું અને પુણ્યોનું ફળ મૃત્યુ પછી પણ ભોગવવા મળે છે, પણ જીવન દરમિયાન એવા અનેક કાર્યો છે જેને આપણે પૃથ્વી પર જ ભોગવીએ છીએ. એ ભોગ આનંદરૂપ હોય કે દુઃખરૂપ, એ આપણા કર્મો જ નક્કી કરે છે.
તમે ઇચ્છો તો હું આ લેખનું અનુવાદ "Hindi" અને "English" માં પણ આપી શકું. શું આપ ઈચ્છો છો?


No comments:
Post a Comment